Home » Haberler » Ürümçi’de Uygur Mahallelerinde Sürdürülen Yıkım İşleri Tüm Hızıyla Devam Ediyor

Ürümçi’de Uygur Mahallelerinde Sürdürülen Yıkım İşleri Tüm Hızıyla Devam Ediyor

Çin dairelerinin Ürümçi’deki gecekondulardan başka Uygurların yoğun olarak yerleşik bulundukları mahallelerdeki yıkım ve göç ettirme hareketleri halen de sıkı şekilde devam ediyor.

 AFP Photo-2009 yılının 9 Temmuz günü çekilen bu resimde, Ürümçi’nin Uygurlar mahallesindeki bir sokakta gitmekte olan Uygurlardan bir görünüm.

Ürümçi şehrindeki hükümet sitesinde 2011 yılı Aralık ayının 31. günü Ürümçi Belediye başkanı Jarulla Hisamidin’in imzası ile Ürümçi şehri halk hükümetinin “Ürümçi şehrinin ev yıkma, göç ettirme ve idare etme yönetimi” nin yürürlükten kaldırılmasını ilan etmişti. Belediyenin 58 numaralı fermanının ilan edilmesi ile beraber icra edilmeye başlanacağı, bununla Uygur bölgesinde Çin dairelerinin ev yıkımı, göç ettirme ve toprak-ev satın alma düzenini sağlamayı amaçladığı vurgulanmışsa da tafsilatlı içeriği açıklanmadı.

            Fakat bu fermanın ilan edilmesi ile beraber Doğu Türkistan’ın her tarafında, özellikle de Ürümçi’de Uygur mahallelerini yıkıp yok etmenin aynı şekilde devam etmekte olduğu biliniyor.

            Radyomuza son zamanlarda Ürümçi’den gelen yansımalara göre, Ürümçi’de Çin dairelerinin yürütmekte olduğu gecekondu mahallelerini yıkıp tesviye etme hareketi de sıkı bir hal almış olup, yıkım sahasının genişletilmesinin dışında gecekondu evlerden başka biraz eski, küçük ve kirası ucuz olan evler ve aile binaları da yıkılmaya ve göç ettirilmeye başlanmıştır.

            Bu konuda 2009 yılının 5 Temmuz olayından sonra Ürümçi’deki istikrarsız yer diye bakılarak yıkım planına dâhil edilerek, iki yıldan beri yıkım ve tesviye faaliyeti devam etmekte olan At Beyge meydanında (Seymaçang) mukim genç bir tüccar, kendi mahallesinde henüz yapılalı fazla olmayan binalarında bu yılki yıkım planına dâhil edildiklerini söyledi. Bu bölgede yerleşik ahalinin aslen Hoten’den Ürümçi’ye gelerek yerleşmiş olan Uygur tüccarlar olduğunu da sözlerine ekledi.

            Ürümçi haberlerinden anlaşıldığına göre, Çin hükümeti Ürümçi’deki gecekondu ve düzensiz mahalleleri yıkıp tesviye etmeyi 2010 yılında halk güvenliği inşaat türü olarak adlandırıp, 2010 yılı Mart ayının 31. günü Ürümçi’deki düzensiz ev ve mahalleleri “üç yılda tesviye etmek, 5 yılda değiştirerek tamamlama” yı ilan etti. Bu plan gereğince toplam 30 milyar yuen bütçe ayırarak Ürümçi genelinde 234 eski mahalleyi yıkıp tesviye etmeye girişmişti.

            2010 yılında at beyge meydanı, taş bulak (Heyjasen) olmak üzere 19 ana mahalleyi yıkma planı gerçekleştirildi. 2011 yılında yine 50 mahalle yıkılıp tesviye edilmiş olp, bu iki süresince 20 bin ahali evlerinden göç ettirilmiş, Ürümçi’deki Çin daireleri bu yıl yine 36 eski mahalleyi yıkım planına almış olup, göç ettirilecek ahali 10 bini geçiyor. Yeni yılın girmesi ile dairelerin Ürümçi’deki eski mahalleleri yıkma, göç ettirme hareketi sıkı şekilde devam ediyor.

            Çin daireleri daha yakın zamanda Ürümçi şehrini nüfusu 5 milyona ulaşacak haddinden fazla derecede büyük bir şehir olarak inşa etme planını ilan etmişti. Böylece bunun için Çin dairelerinin yine Ürümçi’de yeraltı treni inşaatının da başlayacağı anlaşılıyor. Öyleyse ev yıkmanın Çin’in Ürümçi şehrini genişleterek kurma planı ile de ilişkisi var mı? Bunlara cevap bulmak için Ürümçi Saybağ bölgesindeki ev yıkımı le ilgili büro ile irtibat kurduk. İsminin açıklanmasını istemeyen bir hükümet görevlisi ev yıkımlarının devam etmekte olduğunu, bunun kesinlikle tamamlanması planlanan devlet projesi olduğunu vurguladı. Fakat bu memur yine Ürümçi şehrinin yakın gelecekte 5 milyon nüfuslu büyük şehir yapılmaya çalışılmasından ve yeraltı treni inşaatından da haberi yokmuş.

            Bu memur eski mahalleleri göç ettirme, şehir çevresini iyileştirme, halkın yaşam alanlarını daha iyi ve güvenli evlere dönüştürmenin amaçlandığını söylese de, Ürümçi Belediye başkanı Jarulla Hisamidin’in 5 Temmuz olayından sonra Çin medyasına verdiği beyanatı Çin hükümetinin Ürümçi’de yürütmekte olduğu Uygurların yaşadıkları mahalleleri yıkıp tesviye etmesindeki gerçek amacı açıklamaktadır

            Ürümçi Belediye başkanı Jarulla Hisamidin 2010 yılı Ekim ayının 19. günü Çin’in ana haber organlarının görüşme isteklerini kabul ederek: “5 Temmuz olayından sonra, Ürümçi’de istikrar, kalkınma ve halkın yaşam standardını yükseltmeyi sıkı tuttuk. Ürümçi Doğu dolaşım yol güzergâhındaki, Sinkiangın(Doğu Türkistan) güneyinden gelen işsizlerin toplandıkları baraka mahalleler, 5 Temmuz olayının başlatıcılarının toplandığı yerdir. Buraya çok miktarda bütçe ve güç ayırıp düzenleyerek ahaliler bu düzensiz yerden bina evlere göç ettiriyoruz. Bu iş tıpkı arı yuvasını dağıtmak gibi tehlikelidir. Memurlara baskı güçlü, parti ve hükümetimize göre büyük rakip. Fakat bu meseleyi halletmeden istikrara güvence vermek zordur.”RFA-Gülçehre

  Uygur Türkçesinden Türkiye Türkçesine Uyarlayan

Mehmet Emin Batur.www.hürgökbayrak.com

 

About admin

Leave a Reply

By admin